Mobile / Fb / Zalo: 0902 707 193 | 0902 707 193
Mở tài khoản CK
Nghe bài đọc

Cập nhật Ngành Mía đường - Triển vọng kém khả quan khi tiến trình hội nhập không thể chờ đợi

Được đăng vào

Cập nhật Ngành Mía đường - Triển vọng kém khả quan khi tiến trình hội nhập không thể chờ đợi

 Ngành được bảo hộ, nhưng vẫn bị cạnh tranh khốc liệt do nhập lậu và gian lận thương mại.

Ngành mía đường trong nước được bảo hộ với mức thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 25%- 40% và mức thuế ngoài hạn ngạch là 80%-100%. Hạn ngạch nhập khẩu năm 2015 là 81.000 tấn.

Sản lượng đường sản xuất trong nước hiện đạt khoảng 1,4-1,6 triệu tấn/năm. Lượng đường nhập lậu và gian lận thương mại lên tới 400.000 – 500.000 tấn.

Hiện giá bán lẻ đường trong nước cao hơn 1.000-3.000 đồng/kg so với các nước trong khu vực. Đây là nguyên nhân chính của vấn đề nhập lậu và gian lận thương mại.

 Quy mô sản xuất nhỏ, cơ giới hóa sản xuất chưa được đầu tư đúng mức, giống mía năng suất thấp và kỹ thuật canh tác kém.

Công suất trung bình 1 nhà máy đường ở Việt Nam là 3.250 TMN, thấp hơn nhiều so với công suất trung bình của 1 nhà máy ở Thái Lan, Ấn Độ, Brazil là 7.000-8.000 TMN.

Năng suất mía trung bình Thế giới là 70 tấn mía/ha, năng suất mía hiện tại của Việt Nam chỉ đạt 65 tấn mía/ha.

Ngoài ra, tỷ lệ chữ đường trong mía chỉ đạt khoảng 10% trong khi Thái Lan là 12,9%. Việc sản xuất phụ phẩm sau đường cũng chưa được khai thác đúng mức để giảm giá thành sản xuất.

Tại Việt Nam hiện mới chỉ có 8 nhà máy đường có thể hòa lưới điện quốc gia, và chỉ có 3 nhà máy sản xuất ethanol từ mật rỉ.

 Diện tích vùng nguyên liệu mùa vụ 2015/2016 giảm mạnh do người nông dân chuyển đổi cây trồng, sản lượng mía bị ảnh hưởng bởi thời tiết.

Đối với thị trường nội địa, tổng sản lượng cung vụ 2015-2016 được dự báo ở mức thấp xoay quanh mức 1,4 triệu tấn bởi sản lượng mía trong nước bị ảnh hưởng khá nặng do diễn biến khí hậu phức tạp, nắng hạn kéo dài từ hiện tượng ElNino trên toàn cầu.

Diễn biến thời tiết cũng sẽ làm ảnh hưởng đến lượng cung đường toàn Thế giới. Hiện tượng thời tiết ElNino đang đe dọa sản lượng đường tại các quốc gia sản xuất hàng đầu Thế giới như Brazil, Ấn Độ, Úc. Ngoài ra, xu hướng gia tăng sản suất ethanol từ mía cũng góp phần làm giảm sản lượng đường Thế giới. Tổ chức đường Quốc tế dự báo nhu cầu sẽ vượt sản xuất mùa vụ năm nay.

Triển vọng kém khả quan khi tiến trình hội nhập không thể chờ đợi.

Giá đường Thế giới tăng sẽ làm hạn chế lượng cung từ nhập lậu hoặc gian lận thương mại, qua đó sẽ thúc đẩy gia tăng sản lượng tiêu thụ đường sản xuất trong nước. Ngoài ra, đường dây buôn lậu đường khá lớn ở Tây Ninh vừa bị triệt phá cũng sẽ đóng góp tích cực cho doanh thu của các nhà máy đường Việt Nam.

Tuy nhiên chúng tôi cũng lo ngại rằng diện tích vùng nguyên liệu đang suy giảm sẽ gây thiếu nguyên liệu sản xuất và do vậy sẽ đẩy giá thành sản xuất tại các nhà máy tăng cao hơn.

Theo AFTA, đến năm 2018, ngành đường Việt Nam sẽ phải mở cửa hoàn toàn cho đường của các nước ASEAN, đồng nghĩa đường nhập khẩu từ ASEAN vào Việt Nam sẽ chỉ ở mức thuế 5% và không phải chịu hạn ngạch thuế quan.

Đây sẽ là một khó khăn lớn đối với ngành khi mà đường Thái Lan có thể chính thức vào Việt Nam với số lượng không bị hạn chế ở mức thuế suất thấp. Nếu TPP chính thức được ký kết, Việt Nam sẽ phải dỡ bỏ hoàn toàn thuế trong hạn ngạch cho các mặt hàng đường nhập khẩu từ các nước TPP trong vòng 11 năm, trong đó có Hoa Kỳ, Mexico và Úc hiện là các quốc gia sản xuất mía đường lớn trên thế giới.

Ngành được bảo hộ, nhưng vẫn bị cạnh tranh khốc liệt do nhập lậu và gian lận thương mại.

Ngành mía đường Việt Nam hiện đang được Chính phủ bảo hộ, theo đó mức thuế suất nhập khẩu trong hạn ngạch dao động từ 25% (cho đường thô) đến 40% (cho đường tinh luyện) và mức thuế nhập khẩu đường ngoài hạn ngạch từ 80% - 100%. Năm 2015, Việt Nam chỉ cấp hạn ngạch nhập khẩu cho 81,000 tấn đường.

Sản lượng đường sản xuất trong nước hiện đạt khoảng 1,4-1,6 triệu tấn/năm. Lượng đường này chủ yếu phục vụ nhu cầu trong nước. Có một phần nhỏ được xuất khẩu sang Trung Quốc qua đường tiểu ngạch, tuy nhiên hiện nay kênh tiêu thụ này đang gặp khó khăn do chính sách đóng biên của Trung Quốc.

Giá đường trong nước chịu sự chi phối theo cung cầu thị trường tự do. Hiện giá đường bán lẻ trong nước khoảng 17.000-20.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 1.000-3.000 đồng so với các nước trong khu vực. Do chênh lệch giá, đường sản xuất trong nước bị cạnh tranh bởi lượng hàng nhập lậu và gian lận thương mại. Theo số liệu năm 2014, lượng đường nhập lậu và gian lận thương mại lên tới 400.000 – 500.000 tấn (chủ yếu từ Thái Lan). Ngoài ra, từ năm nay thị trường đường trong nước sẽ có thêm nguồn cung mới từ Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai sản xuất tại Lào với hạn ngạch được cấp phép là 50.000 tấn.

1

2

Quy mô sản xuất nhỏ, cơ giới hóa sản xuất chưa được đầu tư đúng mức, giống mía năng suất thấp và kỹ thuật canh tác kém.

Theo bộ NN&PTNT, hiện cả nước có khoảng 41 nhà máy đường, với công suất trung bình 1 nhà máy là 3.250 TMN, thấp hơn nhiều so với công suất trung bình của 1 nhà máy ở Thái Lan, Ấn Độ, Brazil là 7.000- 8.000 TMN. Hiện cả nước có khoảng 300.500 ha diện tích trồng mía, tỷ lệ cơ giới hóa trong canh tác mía chỉ đạt 10%- 20% so với tỷ lệ 80%-90% của các nước sản xuất đường lớn trên Thế giới.

Trong khi năng suất mía trung bình Thế giới là 70 tấn mía/ha, năng suất mía hiện tại của Việt Nam chỉ đạt 65 tấn mía/ha. Ngoài ra, tỷ lệ chữ đường trong mía chỉ đạt khoảng 10% trong khi Thái Lan là 12,9%.

Việc sản xuất phụ phẩm sau đường cũng chưa được khai thác đúng mức để giảm giá thành sản xuất. Tại Việt Nam hiện mới chỉ có 8 nhà máy đường có thể hòa lưới điện quốc gia, và chỉ có 3 nhà máy sản xuất ethanol từ mật rỉ. Kinh nghiệm từ Brazil cho thấy, chỉ 35% sản lượng mía dùng để chế biến đường, phần còn lại dùng để sản xuất ethanol và điện sinh khối. Việc không tận dụng sản xuất phụ phẩm cũng là một trong các lý do khiến chi phí sản xuất của các nhà máy Việt Nam cao hơn các nước khác.

Do chi phí sản xuất đường trong nước quá cao, bình quân giá thành sản xuất 1 kg đường của các nhà máy trong nước khoảng 10.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 25% so với các nước khác.

3

Hiện tại, một số công ty mía đường trong nước cũng đã thực hiện sáp nhập nhằm mở rộng quy mô sản xuất, cải tiến quy trình hoạt động, thúc đẩy hiệu quả sản xuất cao hơn nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh trước cánh cửa hội nhập. Tiêu biểu có CTCP Đường Ninh Hòa sáp nhập vào CTCP Đường Biên Hòa, CTCP Mía đường Nhiệt Điện Gia Lai sáp nhập vào CTCP Mía đường Thành Thành Công Tây Ninh. Ngoài ra, các công ty cũng đang tích cực quy hoạch vùng nguyên liệu, cải tiến giống mía có năng suất cao và tăng cường cơ giới hóa sản xuất, tiêu biểu như Thành Thành Công Tây Ninh, Mía đường Lam Sơn.

Diện tích vùng nguyên liệu mùa vụ 2015/2016 giảm mạnh do người nông dân chuyển đổi cây trồng, sản lượng mía bị ảnh hưởng bởi thời tiết.

Vào niên vụ 2015-2016, tính đến hết tháng 4, nông dân Tây Ninh, tỉnh có diện tích trồng mía lớn nhất Đông Nam bộ, chỉ mới trồng được gần 9.700 ha, giảm khoảng 1/2 diện tích so với niên vụ trước. Ngoài ra, hầu hết các tỉnh có diện tích trồng mía nhiều như Long An, Hậu Giang, Sóc Trăng... đều giảm từ 500 - 3.000 ha. Diện tích trồng mía đang bị thu hẹp do tình trạng thua lỗ kéo dài suốt 4 năm qua. Ngoài ra, tổng sản lượng cung vụ 2015/2016 được dự báo ở mức thấp xoay quanh mức 1,4 triệu tấn bởi sản lượng mía trong nước bị ảnh hưởng khá nặng do diễn biến khí hậu phức tạp, nắng hạn kéo dài từ hiện tượng ElNino trên toàn cầu.

Diễn biến thời tiết cũng sẽ làm ảnh hưởng đến lượng cung đường toàn Thế giới. Hiện tượng thời tiết ElNino đang đe dọa sản lượng đường tại các quốc gia sản xuất hàng đầu Thế giới như Brazil, Ấn Độ, Úc. Ngoài ra, xu hướng gia tăng sản suất ethanol từ mía cũng góp phấn làm giảm sản lượng đường Thế giới. Tổ chức đường Quốc tế dự báo nhu cầu sẽ vượt sản xuất mùa vụ năm nay.

4

Triển vọng kém khả quan khi tiến trình hội nhập không thể chờ đợi.

Trong ngắn hạn, giá đường Thế giới đang hồi phục và có thể sẽ tiếp tục đà tăng do nguồn cung suy giảm. Giá đường hiện đã tăng trở lại 30% so với mức đáy hồi tháng 8 năm nay. Giá đường Thế giới tăng sẽ làm hạn chế lượng cung từ nhập lậu hoặc gian lận thương mại, qua đó sẽ thúc đẩy gia tăng sản lượng tiêu thụ đường sản xuất trong nước. Ngoài ra, đường dây buôn lậu đường khá lớn ở Tây Ninh vừa bị triệt phá cũng sẽ đóng góp tích cực cho doanh thu của các nhà máy đường Việt Nam.

Tuy nhiên chúng tôi cũng lo ngại rằng diện tích vùng nguyên liệu đang suy giảm sẽ gây thiếu nguyên liệu sản xuất và do vậy sẽ làm giảm sản lượng sản xuất và tiêu thụ, đồng thời đẩy giá thành sản xuất tại các nhà máy tăng cao hơn.

Dự thảo Nghị định về sản xuất và kinh doanh mía đường đang được Bộ NN&PTNT và Hiệp hội Mía đường Việt Nam đưa ra lấy ý kiến, theo đó các vấn đề về việc thu mua mía được quy định theo hướng bảo vệ lợi ích cho người nông dân nhiều hơn, nhằm ổn định nguồn nguyên liệu cho ngành mía đường. Tuy nhiên điều này cũng đồng nghĩa với việc tăng thêm áp lực cho các nhà máy đường khi phải mua mía nguyên liệu với giá cao hơn

Trong dài hạn, Hiệp định Tự do Thương mại ASEAN (AFTA) sẽ là một thách thức lớn nếu ngành mía đường Việt Nam không cải tiến phương thức và quy mô sản xuất. Theo AFTA, đến năm 2018, ngành đường Việt Nam sẽ phải mở cửa hoàn toàn cho đường của các nước ASEAN, đồng nghĩa đường nhập khẩu từ ASEAN vào Việt Nam sẽ chỉ ở mức thuế 5% và không phải chịu hạn ngạch thuế quan. Đây sẽ là một khó khăn lớn đối với ngành khi mà đường Thái Lan có thể chính thức vào Việt Nam với số lượng không bị hạn chế ở mức thuế suất thấp.

5

Hiệp định Thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) cũng sẽ đem đến những bất lợi không nhỏ đối với ngành. Nếu TPP chính thức được ký kết, Việt Nam sẽ phải dỡ bỏ hoàn toàn thuế trong hạn ngạch cho các mặt hàng đường nhập khẩu từ các nước TPP trong vòng 11 năm (hạn ngạch nhập đường vẫn sẽ thực hiện theo cam kết WTO là tăng 5% mỗi năm). Trong khối TPP, Hoa Kỳ, Mexico và Úc hiện là các quốc gia sản xuất mía đường lớn trên thế giới. Vì vậy, việc cắt giảm thuế nhập khẩu trong hạn ngạch cho đường từ các quốc gia này sẽ khiến cho việc cạnh tranh giá trong ngành đường càng trở nên gay gắt hơn.

6

Chúng tôi thực hiện so sánh một số chỉ tiêu của 3 đại diện Việt Nam là CTCP Mía đường Thành Thành Công (SBT), CTCP Đường Biên Hòa (BHS) và CTCP Mía đường Lam Sơn (LSS) với một số công ty đường của các nước lân cận. Số liệu cho thấy Việt Nam kém xa so với các nước khác về quy mô và đặc biệt tỷ suất lợi nhuận gộp, là yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh giá bán giữa các công ty.

7

Kết luận:

Trong điều kiện ngành mía đường hiện vẫn được bảo hộ thông qua hạn ngạch và thuế quan, chúng tôi cho rằng lợi thế sẽ vẫn là các công ty có khả năng tự chủ nguồn nguyên liệu, năng suất sản xuất cao hơn và có khả năng khai thác phụ phẩm sau đường tốt hơn. Theo các tiêu chí này, chúng tôi đánh giá cao SBT, BHS, LSS và NHS (sẽ sáp nhập với BHS).

Chúng tôi cho rằng ảnh hưởng của giá đường Thế giới tăng trong thời gian qua không ảnh hưởng nhiều đến doanh thu các nhà máy, do về cơ bản cung cầu trong nước không bị biến động, ngoại trừ BHS sẽ được hưởng lợi nhiều hơn do công ty này có hệ thống phân phối lẻ tốt hơn. Trong ngắn hạn, nhu cầu tiêu thụ cho mùa Tết đang tăng sẽ tác động tích cực đến doanh số bán hàng của các nhà máy.

Chúng tôi đánh giá triển vọng dài hạn của ngành mía đường trong nước kém khả quan do áp lực cạnh tranh trước Thái Lan (nước xuất khầu đường thứ 3 Thế giới), các nước Asean và TPP trong vài năm tới. Ngoài ra, quá trình thâu tóm, sáp nhập, mở rộng quy mô hoạt động đang và sẽ tiếp tục diễn ra trong ngành mía đường như một xu thế tất yếu nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh trước hội nhập, sẽ gây áp lực lên thu nhập cho cổ đông trong thời gian tới.

Môi giới chứng khoán - Phương pháp đầu tư theo chu kì kinh tế

vcsc 

 

 

hotline