Mobile / Fb / Zalo: 0902 707 193 | 0902 707 193
Mở tài khoản CK
Nghe bài đọc

Báo cáo Vĩ Mô tháng 6-2019

Được đăng vào 1-06-2019

1

KINH TẾ THẾ GIỚI

Thương mại, Thuế quan và Công nghệ

Những hy vọng cho một thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung trước cuộc họp G20 tiếp theo vào cuối tháng Sáu đã không còn. Tổng thống Trump đã tiến hành các lựa chọn của mình và quyết định biến cuộc chiến thương mại có ý nghĩa chính trị hơn là thực hiện một thỏa thuận với Trung Quốc tại thời điểm này. Thay vào đó, vào thứ Sáu ngày 10/5, Mỹ đã tăng thuế lên 25% từ 10% đối với 200 tỷ USD hàng nhập khẩu của Trung Quốc và đồng thời đề xuất tăng thuế lên 25% đối với 350 tỷ USD khác nếu các đàm phán thất bại. Trung Quốc đã thực hiện các biện pháp trả đũa. Có lẽ đáng lo ngại hơn, Trump đề nghị Trung Quốc sẽ “bơm tiền” để bù đắp tác động thuế quan và thúc giục Fed làm điều tương tự. Chúng tôi tin rằng điều này sẽ không ảnh hưởng hoặc tác động ít đến Jerome Powell.

Khi các cuộc đàm phán chùn bước, thị trường chứng khoán Trung Quốc, một trong những thị trường có kết quả YTD tốt nhất đã điều chỉnh mạnh. Thượng Hải và Thâm Quyến Comp giảm lần lượt -12,8% và -14,8% từ ngày 19/4 đến ngày 9/5. Việc phân loại lại tỷ trọng của MSCI Trung Quốc, mà chúng tôi đã đề cập trong hai bản tin Nhật ký chuyên viên, không thể đến vào thời điểm tồi tệ hơn. Thu nhập doanh nghiệp không hỗ trợ nhiều cho việc tiếp tục hồi phục mà chủ yếu dựa trên hy vọng thương mại và các biện pháp kích thích kinh tế.

Nhưng Trung Quốc sẽ thực hiện các biện pháp kích thích kinh tế miễn là lạm phát cho phép điều đó. CPI tháng 4 tại Trung Quốc tăng +2,5% YoY do giá thực phẩm tăng 6,1% YoY (rau quả tươi và thịt lợn tăng lần lượt 17,4% và 14,4%). Trong khi đó, nền kinh tế Trung Quốc dường như đang mất đà với việc áp thuế quan của Mỹ. Tăng trưởng đầu tư ngành sản xuất ở mức chậm nhất kể từ năm 2004. Sản lượng công nghiệp tăng +5,4% YoY tháng trước, giảm từ +8,5% YoY trong tháng 3. Doanh số bán lẻ tăng +7,2% YoY, giảm so với ước tính +8,6% YoY. Giai đoạn tăng trưởng hai con số ở Trung Quốc rõ ràng đã qua.

Giống như các nước khác, có vẻ người Trung Quốc không thể chịu đựng được sự suy giảm kinh tế, chứ đừng nói đến suy thoái. Điều này khiến cho sự can thiệp từ “phía thượng tầng” vào các thị trường tài chính trở thành một hiện tượng toàn cầu. Tuy nhiên, trong báo cáo chiến lược tháng trước, chúng tôi nhấn mạnh các biện pháp kích thích có thể không đạt được kỳ vọng cao vì Bắc Kinh ưu tiên các vấn đề khác và luôn có thể đổ lỗi cho người Mỹ là nguyên nhân cho sự suy giảm của Trung Quốc và toàn cầu

Cuộc chiến thương mại dĩ nhiên đã vượt ra khỏi thuế quan khi Mỹ áp dụng lệnh trừng phạt đối với Công ty công nghệ Huawei. Huawei bị buộc tội gián điệp và do đó bị cấm nhập khẩu phần mềm và linh kiện của Mỹ để sản xuất sản phẩm của mình. Các biện pháp trừng phạt nghiêm trọng này có thể trì hoãn việc triển khai 5G, lĩnh vực mà Huawei đi trước các đối thủ và thúc đẩy công ty phát triển phần mềm và chip hoạt động của riêng mình.

Chủ nghĩa dân túy tại Châu Âu vẫn gặp khó

Các đảng thành lập ở EU dường như đã giữ vững lập trường của họ chống lại sự gia tăng của các phong trào dân túy và các đảng Eurosceptic. Trên thực tế, các đảng Tự do và Xanh đã trở thành những người chiến thắng và có thể đóng một vai trò quan trọng trong các cuộc đàm phán liên minh.

Bức tranh hỗn loạn tại các quốc gia thành viên. Tổng thống Pháp Macron đã phải chịu thất bại nặng nề trước Đảng Mặt trận Quốc gia Pháp (RN) của bà Marine Le Pen trong khi đảng Lega của Matteo Salvini giành được 34% phiếu bầu tại cuộc bầu cử Ý, kết quả tốt nhất của đảng này cho đến nay. Ở Anh, Đảng Brexit của Nigel Farage đã giành được hơn 30% số phiếu trong khi Đảng Lao động (14,1%) và Đảng Bảo thủ (8,7%) phải chịu thất bại lớn. Thủ tướng Anh Theresa May cuối cùng đã  từ chức, để lại phía sau một đất nước bị chia rẽ và vẫn chưa rời khỏi EU. Phe cánh hữu Alternative fur Deutschland (AFD) “chỉ” giành được 11% số phiếu bầu tại Đức thua xa Đảng CDU / CSU (28,9%) và Đảng giành chiến thắng Greens (20,5%). Không giống như ở Đức, nơi SPD chịu mất mát, Đảng Dân chủ Xã hội đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử châu Âu Tây Ban Nha với 32% số phiếu. Đảng Luật pháp và Tư pháp (PIS) của Ba Lan đã giành được 45% số phiếu, đánh bại Đảng Liên minh châu Âu, một liên minh chính trị tại Ba lan.

Các đảng truyền thống, bao gồm cả Đảng Dân tộc Châu Âu, Đảng Dân chủ Xã hội và Dân chủ Tự do được ước tính nắm giữ 434 trong số 751 ghế hoặc gần 58% và có thể tiếp tục thành lập và điều hành Ủy ban.

Nền kinh tế Đông Nam Á: Đừng quá lo lắng

Nền kinh tế Philippines tăng trưởng với tốc độ chậm nhất trong bốn năm do trì hoãn trong việc phê duyệt ngân sách khiến chi tiêu của chính phủ bị trì trệ. Q1, 2019 GDP tăng 5,6% YoY, thấp hơn dự báo. Quốc đảo này là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất trong khu vực nhờ vào kế hoạch cơ sở hạ tầng lớn của chính phủ. Lạm phát đã chậm lại đáng kể từ mức cao nhất trong chín năm qua và có thể thúc đẩy tăng trưởng tiêu dùng, thậm chí còn nhiều hơn sau khi Ngân hàng Trung ương (NHTW) quyết định cắt giảm lãi suất 25bps. NHTW nước này đã tăng lãi suất điều hành 175bps vào năm 2018 nhằm kìm hãm lạm phát. Ngân hàng trung ương Philippines sẽ giảm tỷ lệ dự trữ cho người cho vay trong ba giai đoạn từ 18% xuống 17% sau đó xuống 16,5% và 16%. Philippines có tỷ lệ dự trữ cao nhất ở Đông Nam Á so với 6% tại Indonesia, 4% tại Malaysia và 3% tại Việt Nam.

Sau Philippines, Malaysia và Ấn Độ, Ngân hàng Indonesia cho rằng họ sẽ xem xét việc cắt giảm lãi xuất nhưng vẫn giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 6% trong cuộc họp tháng 5 vừa qua. Ngân hàng trung ương cũng tăng lãi suất 175 bps vào năm ngoái, hỗ trợ đồng rupiah bị phá giá mạnh và hiện đang chịu áp lực mới khi Indonesia vẫn phải vật lộn với thâm hụt tài khoản vãng lai ước tính khoảng 2,5-3% và dưới mức tăng trưởng tiềm năng GDP 5-5,5% cho năm 2019. Lạm phát vẫn bị kìm hãm và dự báo sẽ dao động từ 2,5-4,5% trong năm nay. Cuộc tái bầu cử của Jokowi đã không cho thấy một sự hồi phục như dự kiến.

Trên thực tế, JCI đã giảm -3,8% vào tháng 5 và đánh mất tất cả lợi nhuận có được từ đầu năm. Trong khi đó, các chỉ số chứng khoán khác trong khu vực ASEAN cũng không khả quan hơn trong tháng 5: VNI -2,0% (+7,0% YTD), PSEi +0,2% (+6,4% YTD), KLCI +0,5% (-2,3% YTD) và SET -7,0% (+4,5% YTD)

Đáng tiếc là các thị trường mới nổi thường được gộp chung thành một loại tài sản. Dữ liệu kinh tế yếu kém bên ngoài Trung Quốc kết hợp với thuế quan thương mại đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến các thị trường trên khắp châu Á. IMF dự kiến tăng trưởng tại 70% nền kinh tế thế giới chậm lại trong năm 2019. Tăng trưởng toàn cầu dự kiến sẽ giảm xuống còn 3,3% trong năm nay, từ mức 3,6% trong năm 2018 và sẽ trải dài trên diện rộng.

Hãy nhớ rằng, EM Small Caps là mảnh đất màu mỡ cho các nhà quản lý chủ động và cung cấp đa dạng hóa danh mục đầu tư. Theo truyền thống, các cổ phiếu vốn hóa nhỏ được định nghĩa là các công ty niêm yết có vốn hóa thị trường từ 300 triệu USD đến 2 tỷ USD. Theo định nghĩa này, khoảng 70 cổ phiếu được xem là vốn hóa nhỏ tại Việt Nam, trong đó khoảng 25 cổ phiếu là vốn hóa trung bình (> 2 tỷ USD vốn hóa thị trường). VIC, VHM, VCB (và VNM) sở hữu vốn hóa thị trường vượt 10 tỷ USD. Phần còn lại đều là các vốn hóa siêu nhỏ.

3

4

5

KINH TẾ VIỆT NAM

Theo số liệu ước tính từ Tổng cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt trên 202 tỷ USD, tăng 8,5% YoY trong 5 tháng đầu năm. Cụ thể, tổng giá trị xuất khẩu đạt 100,7 tỷ USD, tăng 6,7% YoY, trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt gần 101,3 tỷ USD, tăng 10,3% YoY. Cán cân thương mại ước tính thâm hụt gần 0,6 tỷ USD so với mức thặng dư 3,1 tỷ USD cùng kỳ 2018.

Nhìn chung, bức tranh thương mại Việt Nam trong các tháng đầu năm gắn liền với 2 nét vẽ, gồm 1) Tăng trưởng xuất khẩu sụt giảm theo xu hướng chung của thế giới và 2) Tăng trưởng nhập khẩu duy trì ở mức cao do nhu cầu tiêu dùng nội địa tăng mạnh. Hệ quả tất yếu gắn với sự chuyển đồi trạng thái cán cân thương mại đột biến từ thặng dư (3,1 tỷ USD) sang thâm hụt (0,6 tỷ USD). Vậy liệu vấn đề này đã đáng lo ngại?

6

Đi sâu vào cơ cấu các nhóm hàng xuất-nhập khẩu của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm, chúng tôi ghi nhận một số sự thay đổi quan trọng. Xét trên khía cạnh xuất khẩu, tăng trưởng xuất khẩu đạt mức thấp nhất trong 3 năm trở lại đây. Trong đó, doanh thu xuất khẩu nhóm hàng nông sản và khoáng sản giảm mạnh so với cùng kỳ. Tăng trưởng xuất khẩu của sản phẩm công nghiệp, ngành chủ lực trong nền kinh tế, cũng suy yếu và chỉ đạt 8,6% YoY. Tăng trưởng xuất khẩu điện thoại và linh kiện (chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu) sụt giảm vẫn là yếu tố then chốt trong khi tốc độ tăng khá của các ngành dệt may, giày dép, đồ gỗ và máy vi tính, linh kiện điện tử, chưa thể khỏa lấp chỗ trống.

Ở khía cạnh nhập khẩu, chúng tôi muốn đứng tại góc nhìn của nhà điều hành với sự phân loại hai nhóm hàng hóa chính, gồm nhóm hàng cần nhập khẩu và hàng cần kiểm soát nhập khẩu. Như hình bên dưới, tốc độ tăng trưởng nhập khẩu của nhóm cần kiểm soát tăng rất cao, đạt gần 25% YoY. Trong đó, phần lớn là các sản phẩm tiêu dùng như ô tô, hoa quả và máy ảnh, máy quay phim. Nếu như việc các doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu ô tô sau khi dần đáp ứng tiêu chuẩn của nghị định 116 thì việc nhập khẩu hoa quả tăng mạnh trở nên khá khó hiểu. Đáng chú ý, Thái Lan và Trung Quốc là hai thị trường cung cấp hoa quả chính cho Việt Nam trong khi bản thân hoa quả Việt Nam đang gặp khó trong khâu đầu ra

Trong nhóm hàng cần nhập khẩu, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa cơ bản, gồm dầu thô và than đá, tăng đột biến để cung cấp cho các dự án lọc dầu và nhiệt điện than. Điểm đáng chú ý, dựa trên số liệu và phân loại hàng hóa nhập khẩu từ Trung tâm thương mại quốc tế (ITC), Việt Nam cũng đã chi ra gần 0,8 tỷ USD mua máy móc từ Trung Quốc để phục vụ các dự án điện mặt trời trong 3 tháng đầu năm nay. Ngoài ra, khu vực doanh nghiệp trong nước cũng đang đẩy mạnh nhập khẩu máy vi tính, linh kiện điện tử và máy móc các loại, lần lượt đạt 2,6 và 5,5 tỷ USD trong 4 tháng 2019 so với 0,9 và 4,4 tỷ USD cùng kỳ 2018.

7

8

Tuy nhiên, trong 2H2019, chúng tôi có quan điểm lạc quan hơn về cán cân thương mại của Việt Nam, đặc biệt kể từ quý 3/2019. Chúng tôi kỳ vọng giá trị xuất khẩu sẽ tăng trưởng tích cực hơn trong khi nhu cầu nhập khẩu giảm, do tính mùa vụ và sự kiểm soát của nhà nước. Cụ thể, hai nhóm hàng, nông sản và hàng điện tử, chiếm gần 40% tổng kim ngạch xuất khẩu có thể sẽ tăng trưởng tốt hơn. Với nhóm hàng nông sản, xuất khẩu hoa quả sang Trung Quốc có dấu hiệu tăng trở lại khi đạt trên 450 triệu USD vào tháng 4, tăng gần 30% so với tháng 3 và cùng kỳ năm trước.

Gắn với nhóm hàng điện tử, mùa vụ sản xuất của các tập đoàn lớn thường rơi vào tháng 7/tháng 8 gắn với sự kiên ra mắt các dòng sản phẩm mới. Theo tìm hiểu của chúng tôi, kể từ năm 2018, Samsung trở thành nhà cung cấp màn hình OLED độc quyền cho Apple trong khi những căng thẳng gần đây liên quan tới Huawei được nhận định là điểm hỗ trợ tích cực cho sản phẩm điện thoại của tập đoàn đến từ Hàn Quốc. Quan sát diễn biến nhập khẩu và sản xuất hàng điện tử, linh kiện, chúng tôi nhận thấy các chỉ số sản xuất của ngành này tại các thủ phủ lớn như Thái Nguyên Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hà Nội. Hồ Chí Minh và Hải Phòng đều tăng tốt trong tháng 5, đi kèm với tăng trưởng nhập khẩu hàng hóa.

Trên khía cạnh nhập khẩu, chúng tôi cho rằng nhu cầu nhập khẩu than (+75% YoY trong 5T2019) có thể sẽ giảm so với đầu năm do nguồn cung thủy điện dồi dào vào mùa mưa và lượng khí cung cấp ổn định. Ngoại trừ năm 2018, chúng tôi nhận thấy tỷ trọng đóng góp sản lượng điện của nhiệt điện than có thể giảm 10% trong 2 quý cuối năm. Theo chia sẻ của chuyên viên ngành điện, một số dự án nhiệt điện có thể đi vào hoạt động trong 2H2019, gồm Vĩnh Tân 4 và Duyên Hải 3 mở rộng nhưng nhu cầu than không quá cao.

Tốc độ tăng trưởng nhập khẩu ô tô trong 2H2019 có thể thấp hơn 1H2019 do từ giữa năm 2018, các doanh nghiệp đã dần đáp ứng Nghị định 116 và nhập khẩu mạnh trở lại. Trong khi đó, chúng tôi kỳ vọng Chính phủ sẽ có động thái kiểm soát lượng rau quả nhập khẩu trong bối cảnh tiêu thụ hàng trong nước gặp khó khăn. Dầu thô có lẽ là hàng hóa cơ bản duy nhất có thể sẽ tiếp tục tăng về sản lượng nhập khẩu. Tuy nhiên, giá dầu thô thế giới đang giảm đột ngột trong gần 1 tuần qua (-12,8% wtd).

Ngành nông nghiệp gặp nhiều khó khăn

Bức tranh ngành nông nghiệp hiện nay đang khá u ám tại cả khâu sản xuất và tiêu thụ. Dịch bệnh, nguồn cung và thuế quan vẫn là những yếu tố chi phối chính. Tuy nhiên, dường như cả ba điều trên đang hội tụ tại “vùng tiêu cực”. Nổi bật nhất hiện nay là tình trạng dịch bệnh Châu Phi ở heo. Dịch bệnh đã lây lan trên 40 tỉnh/thành phố, trải dài từ Bắc vào Nam. Nhìn chung, tình trạng dịch bệnh phức tạp, khó kiểm soát và dễ gây thương tổn tới người chăn nuôi. Theo dự báo của Rabobank, nguồn cung thịt heo của Việt Nam có thể bị suy giảm hơn 10% do ảnh hưởng của dịch tả Châu Phi. Giá bán heo cũng giảm mạnh tại nhiều nơi

Ở bảng phía dưới, chúng tôi nhấn mạnh tới các mặt hàng nông nghiệp xuất khẩu chủ đạo. Tình hình nhìn chung khó dự báo do chịu chi phối bởi diễn biến căng thằng thương mại. Về mặt tích cực, việc Mỹ áp thuế lên mặt hàng tôm nhập khẩu từ Trung Quốc có thể là cơ hội với doanh nghiệp Việt trong ngắn hạn. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu cao su và sản phẩm liên quan sang Trung Quốc khá thuận lợi

Ở chiều ngược lại, việc Trung Quốc thắt chặt kiểm soát hàng nông sản nhập khẩu từ Việt Nam cùng nguồn cung tại một số mặt hàng như, tiêu, điều, trên thế giới tăng cao khiến thị trường đầu ra khó khăn và giá bán giảm. Kể từ sau tháng 4, tăng trưởng xuất khẩu sang Trung Quốc với mặt hàng rau quả, gạo tăng khá tốt. Tuy nhiên, sẽ cần tiếp tục quan sát thêm dù chúng tôi vẫn kỳ vọng một kịch bản tích cực

Với tình hình hiện tại, chúng tôi cho rằng sự suy yếu tăng trưởng của ngành nông nghiệp có thể tác động tiêu cực tới tăng trưởng GDP nói chung trong quý 2.

9

CHỈ SỐ VĨ MÔ VIỆT NAM THÁNG 5

10

11

CHỈ SỐ CÁC NHÓM NGÀNH

12

13

( mbs ) 

hotline